تبلیغات
انجمن علمی پژوهشی نگاه سبز - گیاهشناسی خزه
 
 
دبیر انجمن
باز هم تو مثل همیشه دل میبری سلام بر همه ایرانیان، سایت قدرتمند علمی تحقیقاتی نگاه سبز "گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور اردستان" لحظاتی پر از پیشرفت را در این سایت برای شما ارزومند است امید است با انتقادات و پیشنهادات خود تضمینی بر کیفیت این وبسایت باشید ،،از قبل تشکر مارا پذیرا باشید،،
 
 
گیاهشناسی خزه
نوشته شده در شنبه 29 مهر 1391
ساعت : 05:25 ب.ظ
نویسنده : سجاد توسلی

خزه:

خزه ها گروه خاصی از گیاهان سبزند که از نظر وضعیت تکاملی و پیچیدگی ساختمانی ،حد واسط بین جلبک ها و نهانزادان آوندی می باشند.خزه ها بعد از جلبک ها و قارچ ها اولین گروه گیاهانند که مراحل جنینی در آنها طی میشود و این مراحل درون دستگاه تولید مثل جنسی ماده (آرکگون) شکل می گیرد.بدین علت است که در طبقه بندی های کلاسیک جزئ سلسه بریوفیتها یا جنین داران(گروه گیاهیی که در دونین ظاهر شدند ودر کربونیفر دوران اول کاملا گسترش یافتند)1 قرار می گیرند..بریوفیتها در آغاز انتقال حیات گیاهی از آب به خشکی پدید آمدند ،اشتقاقی از پسیلوفینه ها بوده ،یا ابتدایی تر از آنها و یا نیایی مشترک با آنها داشته اند .دستگاه رویشی و زایشی آنها نسبتا تفکیک یافته است ولی عاری از ساختار بافتی هستند . گاه حالتی مشابه بافت کاذب در ساختار آنها دیده می شود،برخی از بریوفیتها به تالوفیت ها شباهت داشته ،به صورت ورقه های سبز رنگ و دارای اشکال جگر مانند هستند(هپاتیک ) عده ای دارای محور ساقه ای شکل و اندام های مشابه برگ بوده ، در بن محور ،ریشه های ظریف ریشک مانند دارندهیچیک از این اندام ها واقعی نیست.امروزه نزدیک به 21000 گونه از بریوفیتها در نقاط خاص جغرافیایی ، در نواحی مرطوب به سر میبرند. وجود آب و رطوبت نیاز اصلی رویش و تولید مثل بریوفیتها است.

بریوفیت ها:

بریوفیتها گیاهان فاقد گل  و همچنین برگ ، ساقه و ریشه واقعی هستند . بریوفیتها برخلاف نهانزادان آوندی و گیاهان دانه دار که از رویش تخم حاصل می شوند ،از رشد اسپور نتیجه شده ،اندام برگی ،محور و ریشه در این گیاهان در حقیقت نوعی ریسه یا تال با اشکال متفاوت به حساب می آیند .به عده ای از بریوفیتها که ریسه یا تال آنها شکل یکنواخت تری دارد بریوفیتهای ریسه دار (تال دار) می گویند.

بیشتر انواع بریوفیتها در کنار چشمه ها ،روی چوب و تنه ی درختان جنگلها ،شکاف سنگها ،دره های مرطوب زندگی می کنند. انتشار خاستگاه اصلی این گروه گیاهی بیشتر نواحی مرطوب مناطق معتدله ،جنگلهای نواحی استوایی است ، در ارتفاعات و کوهستان های جنگلی ،بریوفیتها بیشتر روی شاخه ها و تنه های درختان به سر برده ،حالت اپی فیت(Epiphytes) دارند 1

این گیاهان چرخه ی زندگی قابل توجهی دارند. .در چرخه زندگی آنها دو نسل تثبیت شده گامتوفیت و اسپوروفیت وجود دارد .نسل گامتوفیت نسل غالب است و گیاه اصلی و فتوسنتز کننده محسوب می شود در این مرحله گیاه دارای اندام برگی شکل و یا ریسه دار است. محور بریوفیتها به منزله ساقه ی آنهاست که صفحاتی برگ مانند دارند .محور و صفحات برگی شکل بریوفیتها فاقد آوند یا بافت واقعی بوده ،در مرکز محور فقط عده ای از سلول های طویل و باریک و کشیده و واقع به دنبال هم که طرح و مقدمه تشکیل آوند غربالی را تداعی میکنند دیده می شود . بریوفیتها فاقد ریشه بوده به جای ریشه ریزوئید های آنها کار ریشه را انجام میدهند . 2

نسل اسپوروفیت اگر چه در مقایسه با گامتوفیت کوچکتر و کوتاهتر است ولی بخش اصلی و مهمی را تشکیل می دهد .هر دو نسل در این گروه به پیشرفتهای تکاملی مهمی دست می یابند و در برخی از خزه های حقیقی ساختمانی بسیار پیشرفته و پیچیده ایجاد می کنند .بخش اسپوروفیت و دیپلوئیدی را کپسول و ضمائم آن تشکیل می دهد که بر روی نسل گامتوفیت (هاپلوئید) که بخش برگ دار فتوسنتز کننده می باشد به صورت انگل میروید و از آن تغذیه میکند. خزه در مناطق خنک تر و مرطوب ،پوشش گیاهی مهمی را تشکیل می دهند ولی جنبه ی اقتصادی مهمی ندارند1

 رده بندی بریوفیتها :

بریوفیتها به 3 گروه زیر تقسیم میشوند :

1 خزه ها Mousses  ،2 هپاتیک ها (جگرواش ها)  Hepatica ،3 آنتو سروت ها(شاخ واش ها)   Anthocerotes 3

رده بندی خزه ها :

خزه ها به 3 راسته زیر تقسیم میشوند :

1 راسته بریالها(حقیقی ) Bryales:  شامل خزه ها ی واقعی مانند هیپنوم (Hypnum ) (خزه خوابیده)  و پلی تریکوم (Polytricum )1 (خزه افراشته، بزرگترین خزه با ارتفاع حداکثر 15 سانتی متر)  و خزه هایی است که قالب آنها در نواحی مرطوب می رویند . 3

2 راسته آندرآلها(صخره ای) Andreales : هاگ دانها در این گروه مانند هپاتیک ها به وسیله 4 شکاف باز میشود.1 این راسته انتشار کمی دارد و عموما در مناطق بیابانی و کوهستانی دیده می شوند. 3

3 راسته اسفاگنالها( Sphagnales ) (توربی، باتلاقی): خزه های آبزی چشمه های سرد اروپا هستند .رشته های در هم این خزه ها پس از مرگ آنها روی هم انباشته شده ،بر اثر تراکم تشکیل تورب و توربزا را میدهند.

مانند اسفاکتوم

 

رده بندی هپاتیک ها :

از نظر ساختار دستگاه رویشی هپاتیک ها به دو گروه تقسیم میشوند:

1 هپاتیک های برگدار

2 هپاتیک های ریسه دار

هپاتیک های ریسه دار از راسته های متزژریال (Metzgeriales)،اسفروکالرپال ( Spherocarpales ) و مارکانسیال ( Marchantiales )تشکیل می شوند.

هپاتیک برگدار در دو راسته کالوبریال(Calobryales ) و ژن ژرمانیال ( Jungermaniales ) قرار میگیرند. در عده ای از هپاتیک ها دستگاه رویشی دارای اندام های ساقه ای (محور) و برگی است .در گروه دیگر این دستگاه منحصرا از ریسه تشکیل میشود .برگ ها در هپاتیک فرولانیادیلاتاتا (که از هپاتیک های برگدار است ) ،دارای قرینه سطحی بوده ،به طور مایل در دو ردیف چپ و راست به محور می چسبند. هپاتیک مارکانسیا پلی مورفا ( Marchantia polymorpha )فاقد محور و اندام برگی بوده ،دستگاه رویشی آن به صورت صفحه ای سبز رنگ ،مشابه پروتال سرخس ها است.

هپاتیک های برگدار :

ساقه (محور) یک هپاتیک برگدار مانند فرولانیا پوشیده از اندام های برگی با نوک گرد و قاعده عریض است .قاعده عریض هر برگ در این خزه از 2 طرف به طور مایل و به نحو همپوش بخشی از برگ بالایی را پوشانیده ،محور را در بر می گیرد .علاوه بر این برگ ها ،در پایین ساقه یک ردیف برگهای کوچک دیگری به نام برگ های آمفی گاستر (Amphigaster ) به حالت عمودی روی محور قرار دارند.

اندام های برگی خزه ها دارای ساختار بسیار ساده بوده ، از سلول های کلروفیل دار (نوعی تال ) تشکیل می شود . دستگاه زایا در این قبیل هپاتیک ها به صورت آنتریدی و آرکگن واقع بر شاخه های مجزا است . محور حامل آنتریدی معمولا کوچک و پوشیده از برگ های فشرده ای است که در کنار هر یک از انها یک یا چند آنتریدی کروی واقع بر پایه ی کوچک وجود دارد . محور های حامل آرکگن عموما کوتاهتر از محور های حامل آنتریدی و حامل تعداد متغییری آرکگن است.(شکل 294و 295)

هپاتیک های ریسه دار :

بهترین نمونه برا ی مطالعه این گروه از هپاتیک ها ،مارکانسیا پلی مورفا است .که در نواحی مرطوب مجاور آب و کنار رودها می روید.عده ای از این هپاتیک ها در نقاطی دارای فصل خشک نیز روئیده ،به خوبی ایام خشک سال را تحمل کرده، در موقع مساعد و بارش مجددبه زندگی فعال خود باز می گردند.ریسه ی این هپاتیک ها به رنگ سبز و دارای انشعابات دوتایی است که هر انشعاب آن به نوبه ی خود دارای انشعابات ثانوی است .همهی انشعابات ریسه تقارن شکمی پشتی داشته ، نوک آنها دارای فرورفتگی های سینوسی با سلولهای نهادی است .سطح بالایی ریسه دارای رگه هایی است که از تراکم سلول ها به وجود می آیند.

در ریسه ی مارکانسیا بخش های زیر دیده می شود :

1 لایه ای از سلول های سطحی که در بین  آنها فضاهای خالی به نام منفذ و در زیر آن حفره هایی به نام اتاق هوایی مشاهده می شود. هر یک از اتاق های هوایی به وسیله سلول پایه یا جدا گر از اتاق هوایی مجاور مجزا می شوند.

2 جدار اتاق هوایی از سلول های فراوان مدور کلروفیل دار که بین آنها مآ یا فضای بین سلولی وجود دارد پوشیده است.سلولهای جدار اتاق هوایی غالبا حالت ستونک های بر هم قرار گرفته را دارند.

3 بخشی از ریسه که تقریبا فاقد کلروفیل بوده ،برخی از سلول های آن ظاهرا تغییراتی پیدا کرده ، عده ای محتوی مواد نشاسته ای ،دسته ی دیگر دارای مواد چربی و عده ای نیز مواد لعابی رت در خود جمع کرده اند. برخی از سلول های بخش زیرین ریسه تقریبا حالت چوبی شده پیدا کرده اند.

4 در برش ریسه مارکانسیا طرح تشکیل بافت و آغاز تغییرات بافتی سلول ها را میتوان مشاهده کرد.

5 سطح زیرین ریسه دارای ریزوئید و زوایدی فلسی شکل بند بند است که هر بند آن از یک سلول که ثبیت کننده ی گیاه بر تکیه گاه است تشکیل می شود.

ساختار دستگاه زایشی در مارکانسیا پلی مورفا:

الف) ساختار چتر نر که در بخشهای زیر دیده می شود:

1)سلول های سطحی    2) منافذ       3) دهانه آنتریدی      4) حفرات     5) آنتریدی   

 6) سلولهای مادر آنتریدی    7) پایه انتریدی     8) ورقه های فلس مانند 

  9) پایه حامل چتر  

ب) ساختار چتر ماده که در آن بخشهای زیر دیده میشود:

1) سلول های سطحی         2) منافذ           3) سلول های سبزینه دار      4) سلول های جداگر     5) سلول های چربی دار

6) آرکگن                      7) ااسفر          8) مجرای آرکگن               9) ااسفر لقاح یافته

10) پوشش فلس مانندی که آرکگن ها را در بر میگیرد              11) بافت ریزوئیدی مانندی که از چتر ماده عبور می کند

ج) ساختار اسپوروگن در مارکانسیا پلی مورفا در برش طولی به ترتیب دارای بخش های زیر است:

1) پایه     2) دیواره آرکگن    3) یقه آرکگن                           4) بازو 

  5) اسپورهای چهارگانه که چهار به چهار تشکیل شده اند( شکل296و297)

خزه ها وصفات عمومی آنها:

خزه ها دارای اندام های هوایی مشابه برگ و ساقه اندو اگر محور خزه ها در جهت عمودی رشد نماید حداکثر 15 سانتی متر ارتفاع پیدا میکنند.برخی از خزه ها نیز محور خزنده دارند. در مرکز محور خزه ها ( در برش طولی ) عده ای از سلول های دراز و باریک دنبال هم که ترتیب قرار گرفتن آنهاشباهت زیادی به وضع عناصر آوندهای غربالی پیشگام در نهاندانگان را دارد دیده می شود.

در ساختار تشریحی محور خزه ها بخشهای زیر را می توان دید:

1)سلول های سطحی که جدار نسبتا ضخیم داشته ،معمولا به رنگ قرمز مایل به قهوه ای اند. وظیفه ی آن محافظت از قسمت های داخلی است.(این بخش مشابه اپیدرم در گیاهان عالی است)

2)در زیر سلول های سطحی محور ،سلولهای نسبتا درشت با دیواره ای نازک و حاوی مواد ذخیره ای قرار دارند. (مشابه درم یا پوست در گیاهان عالی)

3)بخش مرکزی از سلولهای درازو باریک دنبال هم تشکیل میشود .خزه ها فاقد ریشه ی حقیقی بوده ،به وسیله ریزوئید مواد معدنی و آب را از خاک جذب می کنند. ساختار ریزوئید خزه ها بسیار ساده است و از چند سلول که به رنگ قرمز مایل به قهوه ای هستند تشکیل می شود .ریزوئیدهای خزه ها ساده و یا ممکن است منشعب باشد.

تقسیمات کلی خزه ها :

خزه ها محور افراشته و یا محور خوابیده بر خاک است دارند

الف)خزه های افراشته(اکروکارپوسها) بر حسب شکل ظاهری به دسته های زیر تقسیم میشوند:

1)خزه های جارویی شکل (دیکرانوم) اندام های برگی این خزه ها دراز و شبیه جارو است .

2)خزه های مودار محور این خزه ها از چند سانتی متر تجاوز نکرده ،بیشتر در زمین های سست رشد میکنند.اندام های برگی این خزه ها ظریف و باریک ،کپسول آنها زاویه دار و پوشیده از کرکهای فراوان (سبب نامگذاری آن به خزه های مو دار )است .

3)خزه های موج دار مانند کاترینیا  اندام های برگی بسیار کوچک این خزه ها وقتی خشک شوند حلقه وار به دور خود می پیچند.سرپوش کپسول این خزه ها پس از رسیدن کپسول روی آنها باقی میماند .

4)بوکس بومیاها  کپسولی مشابه نعلین دارند.

5)وبراها  دارای برگ های کرک دار بوده ،منظره عمومی انها مخروطی شکل است .

ب) خزه های منشعب و خزنده (پلوروکارپوس) از این دسته از خزه ها ،هیپونوم و اسفاگنوم را که در ابهای جنگلهای سرد و مرطوب میرویند و محور آنها دارای انشعاباتی سبز،مشابه پر شتر مرغاست میتوان نام برد(شکل 298)

تولید مثل و تکثیر در هپاتیک ها :

تکثیر جنسی در این گروه گیاهی که پیکری از اجتماع سلول ها ولی فاقد بافت دارند ،با سلولهای ویژه ای است که تقریبا به بخش زایشی پیکر انها ارتباط دارند. پیکر رویشی در این گروه هاپلوئید و دستگاه زایشی که وابسته به دستگاه رویشی است کم دوام و دیپلوئید است .از تندش اسپور آنها،گیاه تازه به وجود آمده ، حیات گیاه تجدید می شود .تکثیر رویشی در این گیاهان امری عادی است و فراوان دیده میشود .

تکثیر در هپاتیک ها به دو روش جنسی و غیر جنسی صورت می گیرد .

الف )تکثیر غیر جنسی :

این روش در هپاتیک ها دارای سه حالت شناخته شده است :

1 تکثیر با قطعه قطعه شدن تال یا ریسه ، مثلا در مارکانسیا ها ریسه بر اثر فعالیت سلول های نهادی که در نوک فرورفتگی های سینوسی آن قرار دارد دو شاخه می شوند و هر شاخه آن تقریبا می تواند زندگی مستقلی پیدا کند.

ساختار تشریحی اندام برگی خزه ها بسیار ساده و مرکب از یک لایه سلول است که در وسط آن به صورت رگبرگ تراکم بیشتری پیدا می کنند، برگ ها فاقد روزنه اند و همگی هاپلویید اند3. روی هر محور ایستاده و بدون انشعاب خزه های ایستاده معمولا چند ردیف اندام برگی دیده می شود و محور خوابیده ی خزه های خزنده ،غالبا منشعب و چند شاخه ای هستند . 1

2گاه براثر فعالیت یکی از سلول های سطحی تال اندمی کیسه ای شکل یا زنبیل انند که درون آن اجسام کوچکی به نام پروپاگول وجود دارد روی تال به وجود می اید .

پروپاگول جسمی تقریبا کروی است که از چند سلول کلروفیل دار و محتوی مواد اندوخته ای و مواد غذایی و به خصوص چربی به مقدار فراوان ساخته می شود.در سطح پروپاگول ها دو نقطه ی رویشی وجود دارد .

اگر شرایط مساعد باشد پروپاگول ها به وسیله ی یک یا هر دو نقطه ی رویشی تندیده بیرون آمده ، به رشو خود ادامه می دهند .به علاوه ضمایمی در سطح پروپاگول وجود دارد که در هوای مرطوب آب جذب کرده ،متورم و ژله ای میشود. افزایش و ازدیاد فشار در این ضمایم به حدی میرسد که سبب کند شدن و پرتاب انها به خارج می شود .

پروپاگول ها پس از قرار گرفتن در زمین مرطوب تا دو روز تندیده ،ابتدا ریزوئید و سپس تال جدیدی را به وجود می اورند .

3 قطعاتی از تال و یا قسمتی از پایه یا چتر نیز می توانند تال کاملی را به وجود آورند.

ب) تکثیر جنسی

مارکانسیا یک هپاتیک ((دو پایه )) است .دستگاه تولید مثل نر (آنتریدی ) آن روی یک تال و دستگاه تولید مثلی ماده (آرکگن ) روی تال دیگر قرار دارد.تال دارای آنتریدی را ((تال نر)) و تال دارای دارای آرکگن را ((تال ماده )) می گویند .

ساختار اندام نر (آنتریدی ):

در راس و نزدیک به محل دو شاخه ای شدن تال اندامی به شکل چتر ،دارای پایه و کلاه تشکیل میشود .کلاه که نسبتا پهن و دارای لبه هشت قسمتی است سطح فوقانی آن به وسیله اپیدرمی از سلول های کلروفیل دار و روزنه های نسبتا فراوانی پوشیده می شود. آنتریدی ها معمولا روی پایه هایی که در داخل حفراتی قرار دارند به وجود می ایند. آنتریدی های واقع در کناره ی کلاه جوانتر و هر چه به مرکز چتر نزدیکتر باشند مسن تر هستند.

آنتروزوئید ها در مارکانسیا ،گامت های کوچکی هستند که پس از تکامل از دهانه ی آنتریدی خارج می گردند.

ساختار اندام ماده (آرکگن) :

این اندام نیز درون عضوی به شکل چتر تشکیل می شود . چتر ماده تقریبا دارای 9 شکاف شعاعی به صورت 9لبه ی مشخص است . سطح فوقانی چتر (رسپتا کل ) را اپیدرمی از سلول های کلروفیلی که در بین انها روزنه ها قرار دارند می پوشاند.در زیر کلاه و در فصله بین هر دو لبه ، پرده ی نازکی دیده می شود که دو به دو پهلوی یک دیگر قرار دارند.هر جفت غشای مذبور را گریبان دو لبه ای می نامند. در بین هر دو غشای مذبور آرکگن ها ساخته می شوند.هر آرکگن دارای یک قسمت متورم به نام ((شکم)) و یک مجرای باریک به نام ((گردن ))است .

در مارکانسیا شکم آرکگن به سمت بالا و به طرف مرکز چتر قرار دارد و گردن آن سرازیر و آویزان است .تعداد آرکگن ها در مارکانسیا ها متعدد و غالبا در حدود 12 یا بیشتر است.در رسپتا کل نر ماده مارکانسیا جنین (اسپوروگن) ساخته میشود .در هنگام تشکیل آرکگن در رسپتا کل قسمتی از بافت قاعده ی آن رشد می کند و پرده ای را به نام پوشش کاذب می سازد .پرده ی مذبور ،آرکگن را طوری می پوشاند که تنها منفذی در راس آن باقی می ماند .از منفذ مذبور آنتروزوئیدها وارد آرکگن شده ،با ااسفر ترکیب گردیده ،سلول های تخم را به وجود می آورند.

ساختار اسپوروگن :

پس از انکه آنتروزوئیدی در دهانه آرکگن قرار گرفت از گردن آن وارد قسمت شکمی شده ،سپس با ااسفر آمیخته و سلول تخم را به وجود می آورد. از رشد سلول تخم اندامی به نام اسپوروگن تولید می شود.اسپوروگن را سه لفافه ،یکی پوشش کاذب و دو پرده ی گریبان مانند می پوشاند.با تشکیل شدن ،اسپوروگن ،پایه ی آن به سرعت رشد کرده ،اسپوروگن را به طرف جدار آرکگن می راند و با رشد کامل پایه اسپوروگن از پرده های سه گانه گذشته ،از آن خارج شده ،نمایان می گردد.

با خارج شدن اسپوروگن از جدار آرکگن ،فقط بخشی از جدار گریبان به صورت پوشش کاذب در قاعده ی کپسول باقی می ماند . با رسیدن کپسول، دیواره ی آن از نوک تا بخش میانی به صورت خطوطی نا منظم پاره شده ،اسپور های کوچک زرد رنگ همراه با الاتراها از آن خارج می گردند.(شکلهای 47و48)

تولید مثل و تکثیر در خزه ها :

الف )تکثیر غیر جنسی : اگر خزه ای در شرایط مساعد قرار گیرد با روش غیر جنسی یا تکثیر رویشی ،انبوهی از پایه های خزه را به وجود می آورد

تکثیر رویشی به صورتهای مختلف زیر صورت می گیرد :

1 تکثیر به وسیله پروپاگول : در عده ای از هپاتیک ها اندامهای چند سلولی به نام پروپاگول به وجود می آید . هر پروپاگول قادر است از ریسه جدا شده در محیط پراکنده گشته و هپاتیک تازه ای را به وجود آورد.

2 تکثیر به وسیله پروتونما : ازتندش اسپورها رشته های پروتونما جوانه هایی که هر یک از آنها مولد خزه جدیدی است به وجود می اید.

3 حالت آپوسپوری :گاهی در مرحله ی رشد اسپوروفیتی خزه ،بخشی از آن جدا شده ،بر اثر تندش ،پروتونمای تازه ای را که روی آن اندامهای جنسی نر و ماده با سلول های جنسی به وجود می اید ایجاد می کند.سلولهای جنسی یا گامتهای حاصل از این پروتونما ممکن است دیپلوئید یا هاپلویید باشند. بنابراین سلول تخم (اسپوروفیت) حاصل از ترکیب این گامتها ، n 2 کروموزومی ،n3کروموزومی و یا n4 کروموزمی خواهد بود.

ب) تکثیر جنسی :انامهای جنسی خزه ها در انتهای محور اصلی و یا انشعابات فرعی آن تشکیل میشود در خزه های خزنده اندامهای جنسی در راس شاخه های کوتاه جانبی و محصور در پیرامونی از برگ های کوچک و متفاوت از برگهای معمولی قرار دارد.

اندام جنسی نر (آنتریدی):در خزه ها کروی شکل و در خارج پوشیده از سلول های پوششی نازا است . سلول های داخل آنتریدی با تغییر و تحولاتی تبدیل به انتروزوئید می شوند. آنتروزوئید ها در خزه ها دراز ،مارپیچی و تاژک دار هستند.

ساختار آنتروزوئید: هر انتروزوئید دارای دو یا سه بار پیچ خوردگی و همچنین در انتها دارای تاژه ای سیتوپلاسمی به نام ((فلاژلوفور)) است .قسمت عمده ی آنتروزوئید را هسته ی آن تشکیل می دهد.

اندام جنسی ماده (آرکگن) تا اندازه ای درشت و پایه دار است. هر آرکگن شامل یک گردن و یک شکم است که در حفره ی آن هسته ی کوچک تخم زا (( ااسفر)) قرار دارد از ترکیب آنتروزوئید با ااسفر ،تخم و اسپوروگن  و بالاخره کپسول خزه ساخته می شود.

سیکل زندگی خزه :

زندگی خزه ها نیز شامل دو مرحله اسپوروفیتی و گامتوفیتی است.قسمت مهم زندگی و روویش گیاه مربوط به مرحله گامتوفیتی آن است ،در صورتی که مرحله ی اسپوروفیتی آن بسیار کوتاه و روی گامتوفیت تشکیل می شود (شکل 49)

مرحله گامتوفیتی :

1 از تندش اسپور خزه ها رشته های سبز تال مانندی به نام پروتونما کع منشعب اند به وجود می آید ،دوره یزندگی پروتونما بسیار کوتاه است ،ولی در همین دوره کوتاه جوانه هایی روی آن به وجود آمده رشد می کنند.(شکل 50)

2 از رشد جوانه های پروتونما ساقه ی باریکی در بالا دارای برگ و در پایین دارای ریزوئید به وجود می اید که در حقیقت پایه های تازه خزه هستند.در راس این ساقه ها و در بین برگ های آن اندام های جنسی نر و ماده تشکیل می شوند.

مرحله اسپوروفیتی :

این مرحله از سه دوره تشکیل می شود:

1 از ترکیب آنتروزوئید با ااسفر در داخل شکم آرکگن سلول تخم به وجود می اید .

2 از تقسیم و رشد سلول تخم ،اسپوروگن حاصل می گردد.

3 از تکامل اسپوروگن کپسول به وجود می آید.

کپسول خزه ها مرکب از بخش های آپوفیز ،کوزه ( اورن) ،در پوش (اوپرکول) و پایه ای تار مانند است که در زیر ان قرار دارد. در داخل کپسول علاوه بر ستونک و سلول های کلروفیل دار و حفرات هوایی ،سلول های مخصوصی به نام ((سلول های مادر اسپور)) قرار دارند. هر سلول مولد اسپور با یک بار تقسیم میوز و یک بار تقسیم میتوز تبدیل به 4 اسپورnکروموزومی میشود

 

منابع:

مبانی گیاه شناسی دانشگاهی- دکتر هرمزدیار کیان مهر

جلد اول و دوم گیاهشناسی پایه- دکتر احمد قهرمان


:: مرتبط با: گیاهی ,
 



دیدگاه شما برای نگاه سبز
How do you get taller in a day? یکشنبه 26 شهریور 1396 03:18 ب.ظ
Heya i am for the primary time here. I came across this board and I
find It truly useful & it helped me out much. I hope to present something back and aid others like you helped me.
Can better posture make you taller? جمعه 3 شهریور 1396 02:18 ب.ظ
I'm really enjoying the design and layout of your blog.

It's a very easy on the eyes which makes it much
more enjoyable for me to come here and visit more often. Did you hire out a designer to create your theme?
Outstanding work!
clarissachampine.wordpress.com شنبه 14 مرداد 1396 09:06 ق.ظ
Have you ever considered about including a little bit
more than just your articles? I mean, what you say is fundamental and all.

However imagine if you added some great visuals or
videos to give your posts more, "pop"! Your content is excellent but with images and clips,
this website could definitely be one of the greatest in its field.
Very good blog!
Robin دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 06:39 ب.ظ
hello!,I like your writing very so much! proportion we communicate
extra approximately your post on AOL? I require an expert in this house to solve my problem.
May be that is you! Taking a look ahead to peer you.
Christina دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 06:48 ق.ظ
Every weekend i used to pay a quick visit this site,
because i wish for enjoyment, since this this web page conations
truly good funny stuff too.
amir شنبه 29 مهر 1391 05:35 ب.ظ
سلام
وب خوبی دارید.موفق باشید
امنیت اطلاعات
www.xtak.net
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر